Een project ten gunste van de biodiversiteit
Het project “Laine Fleurie” van Natagora zet Belgische wol in de schijnwerpers. Wol van schapen die door begrazing zorgen voor een bijzonder rijke biodiversiteit : natuurreservaten en weiden met een hoge biologische waarde.
Deze kwetsbare gebieden zijn verbonden met traditionele agropastorale praktijken. Ze werden eeuwen geleden door de mens aangelegd om er vee te laten grazen of hooi te produceren en herbergen talrijke soorten typische, vaak zeldzame en soms bedreigde bloeiende planten. Deze bevorderen op hun beurt een grote diversiteit aan insecten, die op hun beurt soorten aantrekt die zich ermee voeden.
Een project voor jou
Wol is een nobel, gezond en hernieuwbaar materiaal met talloze toepassingen. Dankzij het project ‘Laine Fleurie’ van Natagora krijgen de vachten van schapen die in België worden ingezet voor natuurbeheer een waardevolle bestemming: ze worden gewassen, gesponnen, gekaard, gevilt en gebruikt om creaties te maken – voor u en/of door u!
Alles gebeurt lokaal en in een korte keten. Natuurlijke warmte en bloemen in de weide: een keuze die écht zinvol is.
In beeld en beweging…
Korte film gerealiseerd in het kader van een project van het Federaal Instituut voor Duurzame Ontwikkeling rond informatie en sensibilisering over de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen.
Illustratie van één van de zeventien doelstellingen die door de lidstaten van de Verenigde Naties werden vastgelegd in de Agenda 2030: verantwoorde consumptie en productie!
Een ondersteund project
Opgestart door Natagora in het kader van Interreg Grande Région V Défi-Laine (2017–2021), heeft het project Laine Fleurie zijn mooie dynamiek verdergezet. Jaar na jaar stijgt de hoeveelheid wol die wordt gevaloriseerd.
Sinds 2024 wordt vrijwel alle wol van schapen* (Roux Ardennais, Entre-Sambre-et-Meuse, Est à Laine Mérinos, Black Welsh …) die in Waalse natuurreservaten grazen, gesorteerd en verwerkt. Sinds 2025 verzamelen we ook wol van schapen die natuurgebieden in Vlaanderen begrazen.
Het project zal binnenkort financieel in evenwicht zijn dankzij de verkoop van de producten. Tot dan ontvangt het nog een beperkte, afbouwende financiële steun van QiGreen, bestemd voor de ontwikkeling van nieuwe producten en de opvolging van de productie.
De groei van het project Laine Fleurie werd mogelijk gemaakt dankzij eerdere steun van Europa, Wallonië / SPW Landbouw, Natuurlijke Hulpbronnen en Leefmilieu, de Stichting QiGreen en het ING Fonds voor een meer circulaire economie, beheerd door de Koning Boudewijnstichting.
* Voor sommige rassen met zeer stugge, sterk behaarde wol, zoals het Mergellandschaap en de Heidschnucke, zoeken we nog naar een geschikte manier om hun bijzonder grove wol te valoriseren.
Aan de oorsprong: DEFI-Laine – Interreg Grande Région V
Het project Laine Fleurie maakt deel uit van de acties die werden ontwikkeld binnen DEFI-Laine, een Interreg Grande Région V-project, medegefinancierd door het EFRO (Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling).
DEFI-Laine brengt 12 partners uit België, Luxemburg en Frankrijk samen, die hun expertise bundelen om een duurzame en lokale waardeketen voor wol in de Grote Regio opnieuw op te bouwen. Dit grootschalige project liep drie jaar (2017–2019) en werd medegefinancierd door Europa en onder meer door Wallonië.
De Grote Regio omvat de Franse departementen Meuse, Moselle, Meurthe-et-Moselle en Vosges, de Waalse provincies Luik en Luxemburg, het Groothertogdom Luxemburg en de Duitse deelstaten Rheinland-Pfalz en Saarland.
Vaststellingen
De wol van schapen uit de Grote Regio wordt grotendeels naar China geëxporteerd.
Vervolgens kopen wij onze eigen grondstof terug in de vorm van afgewerkte producten uit China.
De toegevoegde waarde gaat zo verloren voor onze regio.
Door de lage prijzen op de wereldmarkt is wol voor veel schapenhouders een kost geworden in plaats van een opbrengst. Dit ondermijnt de rendabiliteit van een sector die nochtans essentieel is voor onze voeding, het behoud van biodiversiteit en het onderhoud van landschappen.
De lokale textielsector is sterk getroffen door delokalisatie. Toch zijn er nog tal van ambachtslieden en kmo’s met een hoogstaand vakmanschap. Tegelijk groeit bij consumenten de vraag naar gezonde, lokale producten die economische activiteit creëren in hun eigen regio.
Eén duidelijke doelstelling
De uitbouw van een duurzame, lokale waardeketen voor wol geproduceerd in de Grote Regio.
DEFI-Laine wil innoveren en :
De verkoopprijs van ruwe wol voor veehouders verhogen en hen betrekken bij de verwerking van “hun” grondstof
Werk creëren voor lokale ambachtslieden en kmo’s, en samenwerking en innovatie stimuleren
Veehouders, scheerders, ambachtslieden, bedrijven, verenigingen, ontwerpers, consumenten en overheden samenbrengen in één dynamiek
Consumenten een breed gamma duurzame producten aanbieden in lokale wol – ambachtelijk, in kleine reeksen of industrieel geproduceerd
De partners van het project DEFI-Laine
La Filière Laine (B) – projectleider – ondersteunt de uitbouw van een lokale wolketen, door en voor alle betrokken actoren.
Natagora (B) zet zich in om de achteruitgang van biodiversiteit te stoppen en bij te dragen aan een beter evenwicht tussen mens en natuur.
Cluster Eco-construction (B) is het door Wallonië erkende netwerk van bedrijven rond ecologisch bouwen en stimuleert onder meer de ontwikkeling van verschillende duurzame ketens.
Celabor (B) biedt wetenschappelijke en technische ondersteuning aan bedrijven in de agrovoedingssector, milieu, verpakking en textiel.
Natuurpark Hoge Venen – Eifel (B) verzoent menselijke activiteiten met natuur- en landschapsbescherming.
Natuurpark Twee Ourthes (B) werkt rond natuurbehoud, milieueducatie, ruimtelijke ordening en rurale economische ontwikkeling.
Natuurpark Gaume (B) coördineert economische, ecologische, sociale en culturele middelen voor duurzame lokale ontwikkeling.
Tourist Center Clervaux (Groothertogdom Luxemburg) is een veelzijdige toeristische speler in het noorden van Luxemburg en beheert onder meer eigen toeristische sites.
Regionaal Natuurpark Lorraine (F) draagt bij aan innovatie, economische en sociale ontwikkeling en aan de bescherming en valorisatie van het erfgoed in zijn regio.
Agria Grand Est (F) is een vereniging van industriëlen die innovatieprojecten in de valorisatie van agrogrondstoffen stimuleert en begeleidt.
ALEXIS-Lorraine (F) ondersteunt ondernemers, verenigingen en kmo’s bij opstart, groei en overdracht van activiteiten.
EPL54 (F) verzorgt initiële en permanente opleidingen voor jongeren en volwassenen in landbouw, milieu, agrovoeding en dienstverlening aan personen en bedrijven.